گوهرنویس

سیری در امواج خروشان اقیانوس بی‌کران نهج البلاغه

گوهرنویس

سیری در امواج خروشان اقیانوس بی‌کران نهج البلاغه

گوهرنویس
آخرین نظرات

 


حضرت علی علیه السلام در تفسیر حیات طیّبه می‌فرمایند:

قناعت دولتمندى را بس و خوى نیک نعمتى بود دردسترس. و حضرتش را از معنى فلنحیینه حیاه طیبه[1] پرسیدند، فرمود: و آن قناعت است.

 

زندگی پاک و پاکیزه(حیات طیّبه) می‌تواند دو بعد داشته باشد:

۱- بعد جسمی: قناعت در خوردن و آشامیدن ، سلامت جسم را به دنبال دارد. قناعت به معنای زیاده‌روی نکردن و اکتفا به غذای سالم و مقوّی است.

۲- بعد روحی: حرص مال دنیا ، طمع کردن و حسادت به مال دیگران و استرس ناشی از دنیاپرستی  و پول پرستی همه و همه باعث از بین رفتن آرامش روح و روان آدمی است. قناعت  ، اکتفا به رزق و روزی خدا و توکل و امید به قادر متعال همان یاد خدا است که الا بذکر الله تطمئن القلوب(یاد خدا آرامش بخش دلهاست) این چنین است که قناعت همان حیات طیّبه دانسته شده است.

نکته: سلامت جسم و روح دو بخش به هم تنیده یک انسان سالم است، به صورتی که یک بیماری جسمی هر چند کوچک مثل درد دندان در روح و روان آدم هم اثر می‌گذارد و آرامش فکری انسان را مختل می‌سازد. از طرف دیگر کسی که آرامش روانی ندارد و دائم حرص و طمع و حسادت می‌ورزد، جسمش هم دستخوش بیماری خواهد شد. این چرخه دوطرفه ادامه پیدا خواهد کرد مگر اینکه انسان خود را بشناسد و  باور کند که خدایی هست، خدایی که یک موریانه داخل تکه سنگی در زیر اقیانوس‌های ظلمانی را روزی می‌دهد و لحظه‌ای فراموشش نمی‌کند.

مطالعه بیشتر:

 تعریف سخاوت در کلام حضرت امیر ع

روا نشدن حاجت ، آسان‌تر !

از بخشیدن اندک شرم مدار

اثر نفس کشیدن انسان در کلام حضرت علی ع

گوهر نویس

 

 

حضرت علی علیه السلام فرمودند:

آن که با دست کوتاه ببخشد او را با دست دراز ببخشند.


جناب سید رضی ره در توضیح این جمله می‌فرماید: معنى آن این است که آنچه آدمى از مال خود در راه نیکى و نیکوکارى بخشد، هر چند اندک بود خدا پاداش آن را بزرگ و بسیار دهد.

کمک‌ها و بخشش‌هایی که ما بندگان به نیازمندان می‌کنیم در برابر نعمت‌ها و بخشش‌های خداوند هیچ است کاملاً هیچ! چرا که همه چیز مخلوق خداست و نعمت‌های خدا اصل است، و هر نعمتی بازگشتش به نعمت خداست. در این کلام حضرت مراد از دست کوتاه نعمت بنده است و دست دراز نعمت خداست.

اگر ما با همین اموالی که در اختیار داریم(اموالی که حقیقتاً ملک خداست)مقداری اندک را در راه خدا ببخشیم، خدا که مالک همه عالم هستی است با کرم و بزرگی خود پاداشی می‌دهد که تصورش هم برای ما در این دنیا دشوار است.


مطالب بیشتر:

 آفرینش انسان در کلام حضرت امیر ع

از آداب بخشش در کلام امیرالمومنین ع

کلام حضرت امیر ع درباره انجام مستحبّات

از بخشیدن اندک شرم مدار

گوهر نویس

 


حضرت علی علیه السلام می‌فرمایند:

... آن که از دنیا اندوهناک است، از قضاى خدا خشمناک است. و آن که از مصیبتى که بدو رسیده گله آرد، از پروردگار خود شکوه دارد و آن که نزد توانگر رفت و به خاطر مالدارى وى از خود خوارى نشان داد دو ثلث دینش را به باد داد...


این کلمات حضرت نکوهش کسی است که بی‌تاب است ، کسی که حرص مال دنیا را می‌زند و قناعت پیشه نمی‌کند. به محض اینکه در معامله‌ای ضرر می‌کند به دنیا بد و بیراه می‌گوید، از خدا گله می‌کند ، شکوه و آه و ناله‌اش بلند می‌شود. به خاطر رسیدن به ثروتی خود را نزد ثروتمندان بی‌جنبه خوار می‌کند. همه اش به خاطر این است که حرص می‌زند و به آنچه دارد قانع نیست. چنین کسی دو سوم دینش را به باد هوا سپرده است.


مطالب بیشتر:

شادی و غم واقعی به چیست؟!

مرگ از دید آقایمان حضرت علی علیه السلام چگونه است!؟

توشه گیری از دنیا در کلام حضرت امیر ع

نمونه‌ای از علی‌وار زیستن

عناصر سه‌گانه حفظ شخصیت

گوهر نویس



حضرت امیر علیه السلام در نشانه‌های حبّ دنیا می‌فرمایند:

... و آن که دلش به دوستى دنیا شیفته است دل وى به سه چیز آن چسبیده است: اندوهى که از او دست برندارد، و حرصى که او را وانگذارد، و آرزویى که آن را به چنگ نیارد.

 

 شاید زیاد دیده باشید افراد ثروتمندی که آنچنان به دنبال دنیا سگ دو می‌زنند که اصلا نمی‌فهمند چطور زندگی‌شان می‌گذرد. با همسر و فرزندان خود ارتباط عاطفی مناسب ندارند، با بالا و پایین رفتن نرخ ارز و سکه اضطراب و اندوه آنان را فرا می‌گیرد. در عین حال که اندوهناک هستند باز حرص مال دنیا می‌زنند و به فکر نقشه‌ای تازه برای افزایش دارایی خود می‌باشند. بارها می‌شود که آرزوهای دنیوی آنها برآورده نمی‌شود و این باعث اندوه جدیدی در آنها خواهد شد. این چرخه چسبنده به دل افراد شیفته دنیا، سه ضلع دارد: اندوه ، حرص و آرزوهایی که به آن دست پیدا نمی‌کنند. تا وقتی که از دنیا دل نکنند ، این چرخه ادامه خواهد داشت.

نکته: بله افراد ثروتمندی هم داریم که واقعا دل بسته به اموال خود نیستند، زندگی متناسب با شأن خود دارند و کار خیر ، انفاق و صدقه هم از عادات حسنه آنها است. خوش به سعادت آنها که با مال دنیا، آخرت خود را آباد می‌کنند.


مطالعه بیشتر:

 خداوند دنیا را براى دوستانش نگزید

توصیف آنان که خواهان دنیا نیستند!

شادی با اندک دنیا شاخصه دنیاپرستان

چهار ویژگی منحصر به فرد دنیا

نشانه‌های رنج و عبرت دنیا


گوهر نویس



حضرت امیر علیه السلام درباره بدترین توشه می‌فرمایند:

ستم راندن بر بندگان بدترین توشه است براى آن جهان.


شاید دیده باشید کارگران روزمزدی که ساعت‌ها کنار خیابان نشسته‌اند، منتظر یک استاد بنّا یا صاحب باغ و یا صاحب خانه‌ای ، بعضی ها در طول ماه فقط ده روز یا کمتر کار پیدا می‌کنند. تمام امورات زندگی این افراد از مزد روزانه‌ای که می‌گیرند ، می‌گذرد. اما بعضی صاحب کارها در پرداخت مزد آنها ظلم می‌کنند، کارگر بیچاره مجبور است صبر کند و در دل آه بکشد. این آه مظلوم بدترین توشه برای آن جهان است.

چه بسیار کارگران کارخانه‌هایی که ماه‌ها مزد آنها را نداده‌اند یا با منّت و تأخیر زیاد می‌دهند. تا اعتراض می‌کنند، رییس می‌گوید: راه باز ، جاده دراز! بفرما بیرون!  این ستم راندن بر بندگان خدا آن هم قشر مستضعف بدترین توشه‌ است. وای بر دزدان بیت المال، وای بر اختلاس‌گران ، وای بر احتکار کنندگان ، وای بر مسئولینی که با کاهلی و بی خیالی بازار ارز و سکه را رها کردند. این‌ها همه ستم راندن بر بندگان است که یقه‌های آهار زده و اتو کشیده این جنابان دزد و مسئول را در پل صراط می‌گیرد و بد هم می‌گیرد. امان از آن روز!


مطالعه بیشتر:

حضرت امیر ع برای چه کسانی طلب آمرزش می‌کند؟

مناجات و نیایش حضرت امیر ع با حضرت حق

تعریف پارسایی از زبان امیر مومنان ع

کلام حضرت امیر ع در ستایش دنیا!

گوهر انسانیّت انسان و دنیا


گوهر نویس

 


حضرت امیرالمومنین علیه السلام درباره ثمره نرم‌خویی می‌فرمایند:

هر که را نهال خوى و خلق به بار بود، شاخ و بر او بسیار بود.


کسی که خوش اخلاق باشد و با چهره‌ای گشاده ، آرام و نرم با دیگران روبرو شود، مردم را مثل پروانه دور شمع اخلاقی خود جمع می‌کند. چهره باز او آهنربایی است برای جذب دوستانی خوب. این دوستان همان شاخ و برگ نهال خلق و خوی او هستند که کم کم تبدیل به درخت تنومندی می‌شود. از شاخه‌ی هر دوستی ، میوه‌ای متناسب می‌روید ، بعد از مدتی این نهال خوش اخلاق تبدیل به درختی سر سبز با میوه‌هایی شیرین می‌شود. تمام عناصر شخصیتی خوب را از دوستان خوب خود جذب و در خود هضم می‌کند. در نهایت می‌شود انسانی وارسته و پیشرو که هدفش تقرّب به خداست.


مطالب بیشتر:

ای مردم! همانا بر شما از دو چیز بیشتر می‌ترسم

توصیف دنیا در بیان امیر بیان

تعریف علوی اعتدال و میانه‌روی

شادی و غم واقعی به چیست؟!

گوهر نویس

 


حضرت علی علیه السلام درباره محاسبه نفس و حسابرسی از خود می‌فرمایند:

آن که حساب نفس خود کرد سود برد، و آن که از آن غافل ماند زیان دید، و هر که ترسید ایمن شد و هر که پند گرفت بینا گردید. و آن که بینا شد فهمید و آن که فهمید دانش ورزید.


بهترین حسابرس هر فردی خودش است

نکته:

کسی که بر نفس خود سخت بگیرید و از او حساب بکشد ،حقیقتاً در حال پند گرفتن از اشتباهات گذشته است. وقتی عبرت گرفت ، بصیرت در امور دنیا و آخرت نصیب او می‌شود و هنگامی که بصیر شد ، قوه دقت و فهمش از مسائل دین و دنیایش زیاد می‌شود. در نهایت با این قوه فهم بالا به دانش اندوزی می‌پردازد که نتیجه اش رضایت خدا در دنیا و آخرت است.


مطالب بیشتر:

توجه به اوصاف بهشت و جهنم یک عامل انگیزاننده قوی

توصیف مرگ از دیدگاه امیر بیان

بیان امیر بیان در توصیف قرآن کریم

تلنگری برای باور به زندگی بعد از مرگ

گوهر نویس

 


حضرت امیر علیه السلام بعد از جنگ نهروان و ماجرای حکمیت ، این چنین مردم کوفه را سرزنش کردند:

... براى آزار من، بودن شما بس ! مى خواهم خود را با شما درمان کنم و درد من شمایید، چونان که کسى خواهد خار را به خار از تن برون کند، و خار در تن او بیشتر شکند. ...  کجایند مردمى که به اسلامشان خواندند، و آن را پذیرفتند، و قرآن خواندند، و معنى آن را به گوش دل شنفتند؟ به کار زارشان برانگیختند، و آنان همچون ماده شتر که به بچه خود روى آرد، شیفته آن گردیدند! ... برادران من اینانند که رفته اند...!

نکته:

چقدر سخت است برای یک رهبر جامعه ، یک مدیر شرکت بزرگ ، نه حتی یک مدیر مدرسه ، که دانش آموزان و معلمانش خودسر و خود خواه طبق فهم خودشان عمل کنند و با درک نکردن شرایط، مدیر را آزار دهند. مدیر چگونه با آنها برخورد کند!؟ خار در چشم و استخوان در گلو!؟ مواظب باشیم که برای امام خویش و نایب او اینگونه نباشیم.


مطالعه بیشتر:

 ما اهل کوفه نیستیم علی تنها بماند

ضربه اشرافی‌گری مسئولین به اعتماد مردم

من آنم که من دانم!

مقام تو نان‌خورش تو نیست!

گوهر نویس

 

حضرت علی علیه السلام درباره عظمت و شناخت اهل بیت علیهم السلام می‌فرمایند:

درهاى حکمت الهى نزد ما اهل بیت گشوده است، و چراغ دین با راهنمایى ما افروخته است. بدانید که راههاى دین که نزد ماست  یک راه است، و آن راست و کوتاه است. کسى که آن راه را پیش گیرد، به منزل رسیده و غنیمت برده، و کسى که در آن نرود، گمراه است، و پشیمانى خورده.


نکته بسیار مهم:

حضرت با تأکید اشاره می‌کنند که راه‌های رسیدن به خدا فقط یکی است ، یک راه راست و کوتاه ، یک راه پربهجت و نشاط آور ، یک راه سرخ و سبز ، یک راه با دو بال شهادت و انتظار فرج ، یک راه با دو بال دوست داشتن دوستان خدا (تولّی)و دشمن داشتن دشمنان خدا (تبرّی). هر کس که این راه را برود در کشتی امن حسینی آرام گرفته و به مقصد می‌رسد و هر کس از راه منحرف شود، سخت پشیمان می‌شود در روزی که هیچ راه فراری وجود ندارد!


مطالعه بیشتر:

 توجه به اوصاف بهشت و جهنم یک عامل انگیزاننده قوی  

توصیف مرگ از دیدگاه امیر بیان

بیان امیر بیان در توصیف قرآن کریم

تلنگری برای باور به زندگی بعد از مرگ

گوهر نویس

 

حضرت امیر المومنین علی علیه السلام می‌فرمایند:

همانا، هیچ چیز از بدى، بدتر نیست جز عقاب آن، و هیچ چیزى از خوبى، خوبتر نیست جز ثواب آن، و هر چیز از دنیا، شنیدن آن بزرگتر از دیدن آن است، و هر چیز از آخرت، دیدن آن بزرگتر از شنیدن آن است. ... و بدانید! آنچه از دنیا بکاهد و بر آخرت بیفزاید، بهتر است از آنچه از آخرت بکاهد، و در دنیا زیادت آید.

نکته‌ ۱:

 باید توجه داشت که ثواب و عقاب(عذاب) اخروی به هیچ وجه قابل مقایسه با پاداش و تنبیه دنیوی نیست، عذاب‌های الهی را دست کم نگیرید و هیچ گناهی را کوچک نشمرید که مولایمان علی علیه السلام به زیبایی این تلنگر را به ما زده است که هیچ چیز از بدی، بدتر نیست جز عقاب آن! یعنی تنها چیزی که از گناه بدتر است، عذاب آن در آخرت است. در مقابل هیچ کار نیک و خیری را دست کم نگیرید که هیچ چیزی از آن بهتر نیست جز ثواب آن.

نکته ۲:

وقتی دنیاپرستان از متاع دنیا برای شما تعریف می‌کنند و زرق و برق زندگی پر تجمل و اشرافی خود را به نمایش می‌گذارند و فخر می‌فروشند، به یاد این جمله حضرت باشید که هر چیز از دنیا، شنیدن آن بزرگتر از دیدن آن است، پس باور نکنید و بدانید که این لذت‌های پوشالی که از دنیا می‌برند در برابر لذت‌ها و پاداش‌های آخرت هیچ و صفر است، دقیقا صفر!

در مقابل وقتی یک صاحب‌دلی از عذاب آخرت و سختی‌های مرگ و قیامت می‌گوید و شما می‌شنوید ، باز به یاد این کلام حضرت باشید که هر چیز از آخرت، دیدن آن بزرگتر از شنیدن آن است. پس باور کنید که این عذاب‌ها واقعی است، این سوز و گداز آتش دنیا در برابر آتش آخرت هیچ و صفر است، دقیقا صفر!

مطالعه بیشتر:

نتیجه اعتماد به دنیا و کدخدا

همسایگان بی‌زبان در تاریکی قبر

توصیف عملکرد حضرت عزرائیل ملک الموت

خداوند دنیا را براى دوستانش نگزید

توصیف آنان که خواهان دنیا نیستند!

گوهر نویس