گوهرنویس

سیری در امواج خروشان اقیانوس بی‌کران نهج البلاغه

گوهرنویس

سیری در امواج خروشان اقیانوس بی‌کران نهج البلاغه

گوهرنویس
آخرین نظرات
  • ۲۶ آبان ۹۷، ۱۰:۳۱ - حمدان مقدم
    احسنت

۳۲ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «حکمت‌ها» ثبت شده است

 


حضرت امیر علیه السلام درباره راه رهایی از فقر  می‌فرمایند:

چون تنگدست شدید به صدقه دادن، با خدا سودا کنید.


در نگاه اول و مادی با عقل جور در نمی‌آید که انسان فقیر برای رهایی از فقر ، اندک پولی هم که دارد را صدقه بدهد. اما حضرت تنها راه رهایی از فقر را صدقه دادن می‌داند! چگونه؟!

کسی که با نیّت خالصانه و بدون ریا ، به اندازه وسع مالی خود صدقه می‌دهد، حتما خدا را در نظر داشته و معامله با خدا کرده است. و خدا به اندازه لطف و کرم بی‌نهایت خود این فرد را پاداش می‌دهد. گوشه‌ای از فوائد صدقه دادن پنهانی که بدون ریا هم هست را از بیان حضرت علی علیه السلام ببینید: ... صدقه‏ دادن‏ پنهان از چشم مردم، که آن آتش برخاسته از نابکاری‌ها و اعمال ناروا و نیز غضب و خشم خداوند عزّ و جلّ را فرو می‌‏نشاند...[1]  . این گناهان ماست که خشم خدا را برمی‌انگیزاند و برکت را از مال و جان ما می‌برد، با صدقه دادن پنهانی، آتش خشم خدا خاموش می‌شود و برکت به مال و جانمان سرازیر می‌شود.

نکته:

واضح است که نمی‌گوییم کسی که فقیر است ، مقدار زیادی صدقه دهد. اگر هر فردی به تناسب توان مالی خود، خالصانه روزانه مقداری صدقه بدهد، مصداق این کلام حضرت می‌شود. می‌شود کسی که با خدای خود معامله پر سودی کرده است، می‌شود سوادگر با خدای خود.


مطالب بیشتر:

خودت همین حالا انفاق کن البته بدون ریا

گوهر نویس

 


حضرت علی علیه السلام می‌فرمایند:

تندخویى دیوانگى است، چرا که تندخو پشیمان شود و اگر پشیمان نشد دیوانگى او استوار بود.

به قول یکی از اساتید روانشناسی همه‌ی ما آدم‌ها کم و بیش خط و نشانی از دیوانگی داریم!! این کلام حضرت دلیل محکمی بر این مدعاست، تندخویی ، خشم و عصبانیّت نوعی از جنون است. همه‌ی ما کم و بیش خشمگین شدن را تجربه کرده‌ایم ، ناگهان رگ‌های صورت و گردن پر خون می‌شود و چهره سیاه و قرمز! هر چه دم دست باشد پرتاب می‌شود و هر حرف زشتی از دهان خارج!

این داد و فریاد و تندخویی فقط چند لحظه طول می‌کشد بعد که آرام می‌شود و می‌فهمد که چه کرده یا چه گفته، به شدت پشیمان می‌شود. اما اگر پشیمان نشد و احساس بزرگی و غرور و رضایت داشت، بداند که سیرت درونی او همچون زغالی، کهنه سیاه و بدبو شده است و اگر ذره‌ای عقل سالم داشت این چنین در پیشگاه خدا و بندگان خدا گردن فرازی و تندخویی نمی‌کرد.

این پادشاهان زورگو و متکبّر که هر لحظه بنا به خشم و شادی خود دستورات متناقضی صادر می‌کنند، بهترین شاهد برای این کلام هستند. نمونه زنده و بارز دیوانگی استوار و پا برجا جناب ترامپ است که با نعره‌هایی بوزینه وار ، کشورهای مسلمان و مستقل را تهدید می‌کند.


مطالب بیشتر:

خشم‌تان فقط برای خدا باشد!


پی نوشت:

حکمت  ۲۵۵ با ترجمه استاد شهیدی

گوهر نویس



حضرت امیر علیه السلام درباره عجله در احسان و نیکی فرمودند:

پسر آدم! وصى خود در مال خویش باش، و در آن چنان کن که خواهى پس از تو کنند.


فرض کن یک ساعت دیگر می‌میری و دیگر دستت از مال دنیا کوتاه می‌شود. بدان که هیچ چیز از مال دنیا را نمی‌توانی همراه خود ببری به جز یک کفن! آنچه به دردت می‌خورد عمل صالح با نیّت خالصانه است. حضرت توصیه می‌فرماید که از مال و دارائی‌ات آنچه را که می‌خواهی بعد از مرگ انفاق کنند، خودت همین حالا انفاق کن . فرض کن الان مرگت فرا رسیده و خودت وصی اموال خودت هستی. همین امروز یک کار نیک پایدار مثل وقف یا انفاق در راه خدا انجام بده و باقی را به عهده خدا بگذار ، خداوند عزیز پاداشی غیر قابل تصور می‌دهد و غافل گیرت می‌کند.

مخصوصا اگر یک چیزی که بیشتر به آن علاقه داری در راه خدا انفاق کنی، در همان لحظه یک لذتی می‌بری که قابل بیان نیست. در آخرت هم خداوند با کرم و لطف خود پاداش می‌دهد. من خودم این لذت و احساس شعف و سرزندگی بعد از انفاق را تجربه کردم، شما هم تجربه‌هایتان را با ما در میان بگذارید.


مطالب بیشتر:

پاداش بسیار برای احسان اندک

گوهر نویس

 


 حضرت علی علیه السلام درباره فلسفه بعضی احکام شرع می‌فرمایند:

... و نماز را براى پرهیز از خود بزرگ دیدن، و زکات را تا موجب رسیدن روزى شود، و روزه را تا اخلاص آفریدگان آزموده گردد... و امامت را تا نظام امت پایدار باشد، ... .


حضرت مهمترین اثر و فلسفه نماز خواندن را پرهیز از خودبینی  و تکبّر معرفی می‌فرماید. چون عنصر اصلی نماز  تواضع ، خشوع و اظهار بندگی و عجز در درگاه خدای قادر متعال است. نماز هر چه خالصانه‌تر و عاشقانه‌تر باشد، بیشتر در هم شکننده نفس سرکش و متکبر انسان است.

خداوند زکات را واجب کرد تا موجب رسیدن روزی شود چگونه ؟ مگر می‌شود؟! پرداخت  زکات و خمس  در نگاه اول و مادی باعث کم شدن سرمایه و محصول می‌شود اما در نگاه توحیدی و علوی باعث برکت در اموال و محصولات کشاورزی خواهد شد. باور کنیم که همه چیز دنیای مادی نیست، باید به علل و اسباب غیر طبیعی و عالم غیب هم ایمان داشت.

یکی از عالمان وارسته نقل می‌فرمود که در یکی از شهرها تمام باغ‌های میوه را سرما زد و از بین برد ، فقط یک باغ کوچک بین آنها سالم باقی ماند. بعد از تحقیق و بررسی علل این واقعه توسط سازمان جهاد کشاورزی، تنها چیزی که فرق بین این باغ با باغ‌های دیگر بود تنها یک کلمه بود: صاحب باغ اهل محاسبه زکات و خمس خود بود و هر سال واجبات مالیّه خود را پرداخت می‌کرد.

خداوند متعال در آیه ۳ سوره بقره متقیّن را اینگونه معرفی می‌کند: الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُون‏. آنان که به غیب ایمان دارند و نماز را بر پا می‌دارند و از آنچه به آنان روزى داده‏ایم، انفاق می‌‏کنند.


مطالب بیشتر:

 دنیا همچون مار است

معرفی اسلام در کلام امیر المومنین ع

دنیا همچون گرد کاهی بی ارزش

کم‌تر از آب بینی بُز زکامی

مشمئزکننده‌تر از استخوان خوک مرده در دست جذامی

گوهر نویس

 

 

حضرت علی علیه السلام فرمودند:

آن که با دست کوتاه ببخشد او را با دست دراز ببخشند.


جناب سید رضی ره در توضیح این جمله می‌فرماید: معنى آن این است که آنچه آدمى از مال خود در راه نیکى و نیکوکارى بخشد، هر چند اندک بود خدا پاداش آن را بزرگ و بسیار دهد.

کمک‌ها و بخشش‌هایی که ما بندگان به نیازمندان می‌کنیم در برابر نعمت‌ها و بخشش‌های خداوند هیچ است کاملاً هیچ! چرا که همه چیز مخلوق خداست و نعمت‌های خدا اصل است، و هر نعمتی بازگشتش به نعمت خداست. در این کلام حضرت مراد از دست کوتاه نعمت بنده است و دست دراز نعمت خداست.

اگر ما با همین اموالی که در اختیار داریم(اموالی که حقیقتاً ملک خداست)مقداری اندک را در راه خدا ببخشیم، خدا که مالک همه عالم هستی است با کرم و بزرگی خود پاداشی می‌دهد که تصورش هم برای ما در این دنیا دشوار است.


مطالب بیشتر:

 آفرینش انسان در کلام حضرت امیر ع

از آداب بخشش در کلام امیرالمومنین ع

کلام حضرت امیر ع درباره انجام مستحبّات

از بخشیدن اندک شرم مدار

گوهر نویس

 


توصیه حضرت علی علیه السلام درباره به استقبال مرگ رفتن:

مردم! ازخدایى بترسید که اگر گفتید مى شنود و اگر در دل نهفتید مى داند. و بر مرگى پیشى گیرید که اگر از آن گریختید به شما مى رسد، و اگر ایستادید شما را مى گیرد، و اگر فراموشش کردید شما را به یاد مى آرد.


نکته مهمی که در این سخن حکیمانه وجود دارد این است که ما انسان‌ها به هیچ وجه نمی‌توانیم از مرگ فرار کنیم، به هر گوشه‌ی امن و تاریکی هم که پناه ببریم باز مرگ به ما می‌رسد ، به هر نقطه‌ای از این جهان پا بگذاریم و هر چقدر هم ثروت و قدرت داشته باشیم باز حضرت ملک الموت به اذن خدا در چشم به هم زدنی ما را می‌گیرد. پس تنها راه چاره و راه فرار این است که از مرگ سبقت بگیریم ، یعنی خود را آماده کنیم تا هر وقت مرگ فرا رسید خودمان به استقبالش برویم ، با خیالی آسوده و بدون استرس!

مطالعه بیشتر:

توصیف مرگ از دیدگاه امیر بیان

گوهر نویس

 


حضرت امیر علیه السلام  در مورد نحوه حراست فرشتگان از انسان‌ها می‌فرمایند:

با هر آدمى دو فرشته است که او را مى پایند و چون قدر الهى رسد بدان واگذارش نمایند، و مدت زندگانى که براى انسان است چون سپرى وى را نگهبان است.


ای کاش باور داشته باشیم که همه عالم با تمام موجودات شناخته و ناشناخته‌اش تحت سلطه خداوند عزیز متعال است. راضی باشیم به قضا و قدر الهی و در برابر ناملایمات زندگی شکیبا باشیم .

بدانیم که دو فرشته در همه حال و دائماً مراقب ما هستند، نه می‌توانیم از قدر حتمی خداوند فرار کنیم و نه کسی جز خدا می‌تواند مدت زندگی و عمر ما را طولانی تر کند، پس با خدا باشیم و جز او را قادر و حکیم ندانیم.


مطالعه بیشتر:

اوصاف فرشتگان از زبان امیر بیان

وصف خاندان رسول اکرم ص از زبان امیر بیان

یا علی ع نعمت هدایت را قدر ناشناسیم

کاسه سرت را به خدا عاریت بسپار

توجه به اوصاف بهشت و جهنم یک عامل انگیزاننده قوی

 

گوهر نویس

 


حضرت امیر علیه السلام فرمودند:

هر که براى خدا خشم کرد، باطل را هر چند سخت بود از پا درآورد.


هر کاری برای خدا و در راه خدا مخلصانه انجام شود، قطعا اثر‌گذارتر خواهد بود. اگر مذاکره کنندگان هسته‌ای ما در برابر دشمن جانی و خون‌خوار احساس ضعف نمی‌کردند و بر سر میز ناعادلانه مذاکره، خشم مقدس خود را برای خدا و به نیّت خدایی بر سر دشمن می‌کوبیدند، قطعا باطل را هر چند سخت جان و بدقلق بود از پا در می‌آوردند.

و خوشا به حال کسانی که تمام زندگی‌شان، شادی و خنده‌شان ، خشم و عصبانیت‌شان فقط و فقط برای خدا و به هدف جلب رضایت خداست.

مطالب بیشتر:

 توصیف مرگ از دیدگاه امیر بیان

بیان امیر بیان در توصیف قرآن کریم

تلنگری برای باور به زندگی بعد از مرگ

عواقب خطرناک قدر ناشناسی نعمت ولایت فقیه و انقلاب اسلامی

ما اهل کوفه نیستیم علی تنها بماند

گوهر نویس

 


حضرت علی علیه السلام درباره ارزش عبرت آموزی می‌فرمایند:


آنچه از مالت رفت و تو را پند آموخت، از دستت نشد و نسوخت.

 

گاهی انسان معامله‌ای می‌کند که در آن از مالش  کم می‌شود، اما به دانسته‌هایش اضافه می‌شود، مثلا پند می‌گیرد که در معامله باید محکم کاری کند،  باید تمام جزئیات مورد معامله را قبل از امضا بررسی کنند و تمام جوانب در نظر بگیرند تا بعدا برداشت‌های تناقص آمیز نشود. در اینصورت این ضرر مالی در حقیقت ضرر نیست بلکه پندی گرانبها در مقابلش گرفته شده است که ارزشش را دارد.


مطالعه بیشتر:

 ضربه اشرافی‌گری مسئولین به اعتماد مردم

من آنم که من دانم!

مقام تو نان‌خورش تو نیست!

نادان‌های که بی‌وفایی را زیرکی پندارند

ای مردم! همانا بر شما از دو چیز بیشتر می‌ترسم

گوهر نویس

 

حضرت علی علیه السلام می‌فرمایند:

بدى را از سینه جز خود برکن با کندن آن از سینه خویشتن.


نکته‌ای فوق العاده:

مراد حضرت این است که اگر می‌خواهی دیگران را از شرّ و بدی رها کنی و محیط خانواده و جامعه را از آلودگی نجات دهی، یک راه آسان و در عین حال دشوار وجود دارد، آن هم این است که ابتدا بدی و سیاهی گناه را از سینه خودت ریشه کن کنی. بله تا زمانی که سیاهی گناه سینه‌ام را آلوده کرده ، نمی‌توانم دیگران را از سیاهی بیرون بکشم حتی اگر بخواهم و تلاش کنم باز اثر ندارد.

گوهر نویس