گوهرنویس

سیری در امواج خروشان اقیانوس بی‌کران نهج البلاغه

گوهرنویس

سیری در امواج خروشان اقیانوس بی‌کران نهج البلاغه

گوهرنویس
آخرین نظرات

۸ مطلب با موضوع «بخشش و انفاق» ثبت شده است


 

حضرت علی  علیه السلام  خطاب به مردم آن زمان و این زمان هشدار می‌دهند:

گوشه چشم به هر سو که خواهى به مردم بیفکن! آیا جز مستمندى بینى با فقر دست به گریبان، یا دولتمندى با نعمت خدا در کفران، یا آن که دست بخشش ندارد، و ندادن حق خدا را افزونى مال به حساب آرد ...  کجایند گزیدگان شما و نیکانتان، و آزادگان و جوانمردانتان؟ کجایند پرهیزگاران در کسب و کار، و پاکیزگان در راه و رفتار؟

 

در جامعه‌ای که فاصله طبقانی زیاد شود و عدالت اجتماعی قربانی اشرافی‌گری صاحبان ثروت و قدرت شود، حجم بالایی از مردم جزو این سه دسته خواهند بود:

۱- فقرایی که با فقر دست و پنجه نرم می‌کنند.

۲- ثروتمندانی که از مقام و ثروت خود سوءاستفاده می‌کنند و مشغول کفران نعمت الهی هستند.

۳- دسته‌ کثیری هم دست بخشش ندارند، از پرداخت حقوق مالی واجب خود مثل خمس و زکات سر باز می‌زنند و گمان می‌کنند ثروتشان زیادتر می‌شود.

حال و روز جامعه امروز ما هم بی شباهت با این کلام حضرت امیر علیه السلام   نیست. اگر باور داشتیم که انفاق در راه خدا ، معامله‌ای پر سودی است که طرف آن خود خداست، علاوه بر پرداخت واجبات مالی ، روزانه و ماهانه بخشی از درآمد خود را به معامله با خدا اختصاص می‌دادیم.


 مظالب بیشتر:

 سرزنش مردم کوفه از زبان حضرت امیر علیه السلام

آن که حساب نفس خود کرد سود برد

ثمره خوش اخلاقی و نرم‌خویی از زبان امیر بیان علیه السلام

بدترین توشه برای آن جهان چیست؟

نشانه‌های حبّ دنیا از زبان امیر بیان علیه السلام

گوهر نویس

 


حضرت امیر علیه السلام درباره راه رهایی از فقر  می‌فرمایند:

چون تنگدست شدید به صدقه دادن، با خدا سودا کنید.


در نگاه اول و مادی با عقل جور در نمی‌آید که انسان فقیر برای رهایی از فقر ، اندک پولی هم که دارد را صدقه بدهد. اما حضرت تنها راه رهایی از فقر را صدقه دادن می‌داند! چگونه؟!

کسی که با نیّت خالصانه و بدون ریا ، به اندازه وسع مالی خود صدقه می‌دهد، حتما خدا را در نظر داشته و معامله با خدا کرده است. و خدا به اندازه لطف و کرم بی‌نهایت خود این فرد را پاداش می‌دهد. گوشه‌ای از فوائد صدقه دادن پنهانی که بدون ریا هم هست را از بیان حضرت علی علیه السلام ببینید: ... صدقه‏ دادن‏ پنهان از چشم مردم، که آن آتش برخاسته از نابکاری‌ها و اعمال ناروا و نیز غضب و خشم خداوند عزّ و جلّ را فرو می‌‏نشاند...[1]  . این گناهان ماست که خشم خدا را برمی‌انگیزاند و برکت را از مال و جان ما می‌برد، با صدقه دادن پنهانی، آتش خشم خدا خاموش می‌شود و برکت به مال و جانمان سرازیر می‌شود.

نکته:

واضح است که نمی‌گوییم کسی که فقیر است ، مقدار زیادی صدقه دهد. اگر هر فردی به تناسب توان مالی خود، خالصانه روزانه مقداری صدقه بدهد، مصداق این کلام حضرت می‌شود. می‌شود کسی که با خدای خود معامله پر سودی کرده است، می‌شود سوادگر با خدای خود.


مطالب بیشتر:

خودت همین حالا انفاق کن البته بدون ریا

گوهر نویس



حضرت امیر علیه السلام درباره عجله در احسان و نیکی فرمودند:

پسر آدم! وصى خود در مال خویش باش، و در آن چنان کن که خواهى پس از تو کنند.


فرض کن یک ساعت دیگر می‌میری و دیگر دستت از مال دنیا کوتاه می‌شود. بدان که هیچ چیز از مال دنیا را نمی‌توانی همراه خود ببری به جز یک کفن! آنچه به دردت می‌خورد عمل صالح با نیّت خالصانه است. حضرت توصیه می‌فرماید که از مال و دارائی‌ات آنچه را که می‌خواهی بعد از مرگ انفاق کنند، خودت همین حالا انفاق کن . فرض کن الان مرگت فرا رسیده و خودت وصی اموال خودت هستی. همین امروز یک کار نیک پایدار مثل وقف یا انفاق در راه خدا انجام بده و باقی را به عهده خدا بگذار ، خداوند عزیز پاداشی غیر قابل تصور می‌دهد و غافل گیرت می‌کند.

مخصوصا اگر یک چیزی که بیشتر به آن علاقه داری در راه خدا انفاق کنی، در همان لحظه یک لذتی می‌بری که قابل بیان نیست. در آخرت هم خداوند با کرم و لطف خود پاداش می‌دهد. من خودم این لذت و احساس شعف و سرزندگی بعد از انفاق را تجربه کردم، شما هم تجربه‌هایتان را با ما در میان بگذارید.


مطالب بیشتر:

پاداش بسیار برای احسان اندک

گوهر نویس

 

 

حضرت علی علیه السلام فرمودند:

آن که با دست کوتاه ببخشد او را با دست دراز ببخشند.


جناب سید رضی ره در توضیح این جمله می‌فرماید: معنى آن این است که آنچه آدمى از مال خود در راه نیکى و نیکوکارى بخشد، هر چند اندک بود خدا پاداش آن را بزرگ و بسیار دهد.

کمک‌ها و بخشش‌هایی که ما بندگان به نیازمندان می‌کنیم در برابر نعمت‌ها و بخشش‌های خداوند هیچ است کاملاً هیچ! چرا که همه چیز مخلوق خداست و نعمت‌های خدا اصل است، و هر نعمتی بازگشتش به نعمت خداست. در این کلام حضرت مراد از دست کوتاه نعمت بنده است و دست دراز نعمت خداست.

اگر ما با همین اموالی که در اختیار داریم(اموالی که حقیقتاً ملک خداست)مقداری اندک را در راه خدا ببخشیم، خدا که مالک همه عالم هستی است با کرم و بزرگی خود پاداشی می‌دهد که تصورش هم برای ما در این دنیا دشوار است.


مطالب بیشتر:

 آفرینش انسان در کلام حضرت امیر ع

از آداب بخشش در کلام امیرالمومنین ع

کلام حضرت امیر ع درباره انجام مستحبّات

از بخشیدن اندک شرم مدار

گوهر نویس

 


حضرت امیر علیه السلام در اندرز به یارانشان فرمودند:

... و صدقه دادن نهانى که گناه را پاک کند و بر جا نگذارد، و صدقه دادن آشکارا که مرگ بد را باز دارد، و کارهاى نیک که  نکوکار را  از درافتادن به خوارى نگهدارد. به یاد خدا باشید که نیکوترین ذکر، یاد خداست.

نکته :

صدقه دادن چه پنهانی باشد و چه آشکارا آثار و برکات ویژه‌ای دارد، بله صدقه دادن و کمک به فقرا اگر پنهانی باشد هم عزت و کرامت نفس نیازمند حفظ می‌شود و هم کاملا بدون ریا و خالصانه خواهد بود که قطعا ارزش بسیار بیشتری دارد. اما حضرت صدقه دادن آشکار را هم توصیه می‌فرماید و  اینکه جلوی مرگ بد را می‌گیرد خیلی ارزشمند است.اینکه توصیه شده قبل از مسافرت صدقه بدهید ، یکی از آثارش همین ایمن بودن از تصادفات جاده‌ای است که به واقع مرگ بد شمرده می‌شود.

مطالب بیشتر:

 آفرینش انسان در کلام حضرت امیر ع

از آداب بخشش در کلام امیرالمومنین ع

کلام حضرت امیر ع درباره انجام مستحبّات

حضرت امیر ع برای چه کسانی طلب آمرزش می‌کند؟

مناجات و نیایش حضرت امیر ع با حضرت حق

گوهر نویس



حضرت علی علیه السلام نکته جالبی درباره صدقه دادن به فقرا مطرح می‌فرمایند:

از بخشیدن اندک شرم مدار که محروم کردن اندک‌تر از آن بود.


در یکی از پست‌های گذشته گفته شد سخاوت، بی‌خواستن بخشیدن است. اما وقتی فقیری یا کسی که می‌گوید فقیر است(هر چند به دروغ) از ما درخواست کمک می‌کند، ردّ کردن جایی در سیره اهل بیت علیهم السلام ندارد، بلکه باید یک چیزی هر چند اندک به او داد. شاید واقعا نیازمند باشد.

گوهر نویس



امیر بیان امیرالمومنین علیه السلام در تعریف سخاوت می‌فرمایند:

سخاوت بی خواستن بخشیدن است.

و آنچه به خواهش بخشند یا از شرم است و یا از بیم سخن زشت شنیدن.


کمک‌های مالی به فقرا که از طریق صندوق صدقات کمیته امداد امام خمینی ره یا صورت‌های دیگر انجام می‌گیرد یکی از مصادیق مهم و اساسی بی خواستن بخشیدن است.

 ما که صدقه می‌اندازیم کسی از ما خواهش نکرده و این سخاوت است. البته مقدار صدقه انداختن را هم باید بالا ببریم نباید به سکه‌های ۲۰۰ و ۵۰۰ تومانی اکتفا کرد.

گوهر نویس

 


حضرت امیر علیه السلام درباره آداب بخشش و صدقه دادن می‌فرمایند:

بخشنده باش نه با تبذیر و انداره نگه دار و بر خود سخت مگیر.


اولاً حتما دست بخشنده باید داشت، ثانیاً در بخشش ،اسراف نباید کرد. ثالثاً این بخشش نباید طوری باشد که زندگی را بر خود ، خانواده و اهل و عیالش سخت کند.

گوهر نویس