گوهرنویس

سیری در امواج خروشان اقیانوس بی‌کران نهج البلاغه

گوهرنویس

سیری در امواج خروشان اقیانوس بی‌کران نهج البلاغه

گوهرنویس
آخرین نظرات
  • ۲۶ آبان ۹۷، ۱۰:۳۱ - حمدان مقدم
    احسنت

۱۳ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «دل نبستن به دنیا» ثبت شده است

 

حضرت علی علیه السلام خطاب به گمراهان فرمودند:

... کجاست خردهاى روشنى جو از چراغهاى رستگارى؟ و دیده هاى نگرنده به نشانه هاى پرهیزگارى؟ کجاست دلهایى که بخشیده در راه رضاى کردگار بود، و پیمان بسته بر طاعت پروردگار؟ بر متاع ناچیز دنیا فراهم آمدند، و براى به دست آوردن حرام یکدیگر را پس زدند. ...  پروردگارشان خواند، رمیدند و پشت کردند، شیطانشان خواند، پذیرفتند و روى آوردند.

با دقت در عبارت حضرت به این نتیجه می‌رسیم که اولین و مهمترین ویژگی گمراهان، دل‌بستگی و دل‌دادگی به دنیا است. طبیعت انسان طوری است که از هر چه منع شود نسبت به آن حریص‌تر می‌شود و از آنجا که شیطان ماهرترین انسان شناس است و تمامی نقاط ضعف ما را می‌داند، براحتی ما را به طرف حرام می‌کشاند.

 مهمترین سپر برای ما در برابر هجمه‌های شیطان، شناخت و معرفت است چون جهالت ما نسبت به خدا و نفس‌مان مانند یک کاتالیزور قوی به انفعال ما دربرابر شیطان کمک می‌کند. آن‌گاه است که خداوند مهربان هر چه ما را طرف خود می‌خواند، ما پشت می‌کنیم و مثل دیوانه‌ای ماهر از منبع نورانی و پر برکت فرار می‌کنیم! اما از طرف مقابل شیطان به کمک جهل ما تنها با یک اشاره ، ما را به سمت منبع ظلمات و تاریکی می‌کشاند و ما باز مانند یک دیوانه‌ی ماهر دانسته و ندانسته در تاریکی جهل خود غوطه‌ور می‌شویم.

در ابتدای عبارت، راه حل هایی برای رهایی از جهالت معرفی شده است:

۱- عقل روشنی جوی ما باید چراغ‌های هدایت را دنبال کند و از نور ولایت أئمه اطهار علیهم السلام بهره‌مند شود ،

۲- قلب و دل‌ ما باید در راه کسب رضای خدا صیقلی داده شوند و پر از معرفت و محبت بر اطاعت و بندگی خدا پیمان ببندند. ان شاءالله .

مطالب مرتبط:

آدمى در جهان نشانه است و تیرهاى مرگ بدو روانه

دنیا همچون گرد کاهی بی ارزش

کم‌تر از آب بینی بُز زکامی

مشمئزکننده‌تر از استخوان خوک مرده در دست جذامی 

ناچیزتر از نیم‌خورده ملخ

گوهر نویس

 


حضرت امیر علیه السلام  درباره مهمانی دنیا می‌فرمایند:

بندگان خدا! شما و آنچه از این جهان آرزومندید، مهمانانى هستید که مدتى معین براى شما نهاده اند. و وامدارانید که پرداخت آن را از شما خواسته اند.  در مدتى کوتاه، و کردارى ضبط شده  و خدا و فرشتگان از آن آگاه ...

این جهان و آنچه در آن وجود دارد ، از انسان‌ها و حیوان‌ها گرفته تا همه ذرّات جامد و به ظاهر بی‌حرکت! و همه آنچه که انسان آرزو دارد به آن برسد ، همه و همه مهمان کوتاه مدتی هستند بر سر سفره دنیا. هیچ چیز آن مال شما نیست همه‌اش مال خداست، شما فقط مهمانید و حق استفاده دارید، حق ندارید بریز و بپاش کنید، حق ندارید خانه میزبان را آلوده کنید، کار‌هایی که میزبان ممنوع اعلام کرده را باید ترک کنید ، کارهایی را که لازم و واجب شمرده باید عمل کنید، هر چه باشد شما مهمانید !

شما مثل کسی هستید که وامی گرفته و باید در مدت کوتاهی آن را باز پس بدهد، همه اعمال و افکار شما توسط میزبان دیده می‌شود و هر گونه عمل اشتباه و حتی نیّت قلبی ناپاک توسط مأموران میزبان ثبت و ضبط می‌شود.

خوب حالا چنین مهمانی باشکوه و کوتاه مدتی را در نظر بگیرید! شما باشید چگونه عمل می‌کنید!؟ آیا در این مدت واقعا کوتاه شروع به خرابکاری می‌کنید؟! آیا در این مدت کوتاه کارهای ممنوعه را انجام می‌دهید؟ هر چند میزبان مهربان‌تر و بخشنده‌تر باشد شما باید بیشتر خجالت بکشید و حیا کنید و احترام نگه دارید.


مطالب بیشتر:

 روز ظالم و روز مظلوم کدام سخت‌تر است؟

ماجرای أَحَبَّ اللَّهُ مَنْ أَحَبَ‏ حُسَیْناً  

پرده‌ای میان خود و خدا باقی بگذار هر چند نازک

چه چیز برای جلب محبت سودمندتر است؟

خودت همین حالا انفاق کن البته بدون ریا


گوهر نویس



حضرت امیر علیه السلام در نشانه‌های حبّ دنیا می‌فرمایند:

... و آن که دلش به دوستى دنیا شیفته است دل وى به سه چیز آن چسبیده است: اندوهى که از او دست برندارد، و حرصى که او را وانگذارد، و آرزویى که آن را به چنگ نیارد.

 

 شاید زیاد دیده باشید افراد ثروتمندی که آنچنان به دنبال دنیا سگ دو می‌زنند که اصلا نمی‌فهمند چطور زندگی‌شان می‌گذرد. با همسر و فرزندان خود ارتباط عاطفی مناسب ندارند، با بالا و پایین رفتن نرخ ارز و سکه اضطراب و اندوه آنان را فرا می‌گیرد. در عین حال که اندوهناک هستند باز حرص مال دنیا می‌زنند و به فکر نقشه‌ای تازه برای افزایش دارایی خود می‌باشند. بارها می‌شود که آرزوهای دنیوی آنها برآورده نمی‌شود و این باعث اندوه جدیدی در آنها خواهد شد. این چرخه چسبنده به دل افراد شیفته دنیا، سه ضلع دارد: اندوه ، حرص و آرزوهایی که به آن دست پیدا نمی‌کنند. تا وقتی که از دنیا دل نکنند ، این چرخه ادامه خواهد داشت.

نکته: بله افراد ثروتمندی هم داریم که واقعا دل بسته به اموال خود نیستند، زندگی متناسب با شأن خود دارند و کار خیر ، انفاق و صدقه هم از عادات حسنه آنها است. خوش به سعادت آنها که با مال دنیا، آخرت خود را آباد می‌کنند.


مطالعه بیشتر:

 خداوند دنیا را براى دوستانش نگزید

توصیف آنان که خواهان دنیا نیستند!

شادی با اندک دنیا شاخصه دنیاپرستان

چهار ویژگی منحصر به فرد دنیا

نشانه‌های رنج و عبرت دنیا


گوهر نویس

حضرت امیر علیه السلام چهار ویژگی منحصر به فرد دنیا را بیان می‌فرماید:

 دنیا، خانه نیست شدن است، و رنج بردن، و دگرگونى پذیرفتن، و عبرت گرفتن. نشان نابود شدن، اینکه روزگار، کمان خود را به زه کرده است، تیرش به خطا نرود، و زخمش به نشود... خورنده اى است که روى سیرى نبیند، نوشنده اى است که تشنگى اش فرو ننشیند.


حضرت ۴ رکن جدا نشدنی دنیا را در این کلام کوتاه بیان فرموده است: ۱- نابودی ۲- رنج بردن ۳- تغییر و دگرگونی ۴- عبرت گرفتن

نشانه نابود شدن این است که روزگار کمان و اسلحه خود را آماده شلیک در دست دارد و گوش به فرمان فرمانده کل قوا ، قادر بی همتا و یکتای بصیر است، هیچ گاه تیرش خطا نمی‌رود ، زخمی که به پیکر آدمی می‌زند بهبودی پیدا نمی‌کند، زخم گذشت عمر و از بین رفتن فرصت بندگی خدا!

دنیا همچون دیوی پرخور است که هر چه می‌خورد و می‌نوشد روی سیری نمی‌بیند، فرصت‌های کوتاه بندگی خدا را می‌خورد و لحظات عمر  آدمی را می‌نوشد، این کار همیشگی اوست، ماهیت دنیا سپری شدن عمر و سوختن فرصت‌های زندگی است، اینطور است که انسان لحظه به لحظه به نابودی نزدیک می‌شود.

مطالعه بیشتر:

توصیف دنیاپرستان در کلام حضرت امیر ع

دنیا همچون مار است

دنیا همچون گرد کاهی بی ارزش

کم‌تر از آب بینی بُز زکامی

گوهر نویس

 

حضرت امیر علیه السلام در توصیف کسانی که خواهان دنیا نیستند می‌فرمایند:

...آنان که خواهان دنیا نیستند، دلهاشان گریان است، هر چند بخندند، و اندوهشان فراوان است، هر چند شادمان گردند، و با نفس خود در دشمنى بسیار به سر برند، هر چند دیگران بدانچه نصیب آنان شده، غبطه خورند ...


کسانی که دل به دنیا نبسته‌اند ، دل‌هایشان زنده و محل آمد و شد انوار الهی است. دلی که زنده باشد از شدت محبت به خدا گریان و مشتاق است هر چند که در ظاهر بخندد. اینان کسانی هستند که دائم با نفس خود در جدالند، زد و خورد دارند ، نفس آنها گاه زخمی و گاهی شهید می‌شود ، نفس اماره خود را به بند کشیده‌اند و اجازه هیچ سرکشی را به او نمی‌دهند. خوشا به سعادت چنین کسانی!

مطالعه بیشتر:

 علم بهتر است یا ثروت؟! پاسخ مولا امیرالمومنین ع

مرگ نزدیک است آماده باشیم!

همیشه ترک گناه آسان‌تر از توبه است

تنها راه ریشه کن کردن بدی‌ها

آدمى در جهان نشانه است و تیرهاى مرگ بدو روانه

گوهر نویس

حضرت امیرالمومنین علیه السلام بعد از نکوهش دنیا نکته‌ای قابل توجه می‌فرمایند:

... خداوند تعالى آن(دنیا) را براى دوستانش نگزید، و در دادن آن به دشمنانش بخل نورزید. خیر آن اندک است، و شر آن آماده، فراهم آن پریشان، و ملک آن ربوده، و آبادان آن رو به ویرانى نهاده. آنچه ویران گردد، خانه خوبى نیست و به کار نیاید...


دوستان خدا می‌دانند که عمر دنیا نسبت به آخرت خیلی ناچیز است و اصلا ارزش دل بستن و رحل اقامت افکندن را ندارد. اما دشمنان خدا رهایشان کن که هر چه می‌خواهند به دنیا و خوشی‌های دنیا دل ببندند. مثل کسی که به کف روی آب یک کاسه دل خوش کند و خوشحال و پای‌کوبان چشمش به کف روی آب باشد و به آن دل ببندد و به دیگران فخر فروشی کند. آیا نمی‌گویید او دیوانه است؟! بله کسی که به دنیا و خوشی‌های زودگذر دنیا دل ببندد مثل همان کسی است که به کف روی آب دل بسته! واقعا دیوانه نیست!؟

مطالعه بیشتر:

 فرار از خدا به سوی خدا

فریفته دنیایى و سرزنشش مى نمایى!؟

بانگ هر روز فرشته

خود را بخرید و آزاد کنید!

دسته بندی مردم در کلام امیرالمومنین ع

گوهر نویس

 


حضرت علی علیه السلام درباره جنایاتی که دنیا مرتکب می‌شود می‌فرمایند:

... بسا کسى که بدان اعتماد کرد، و ناگهان مزه تلخ مصیبت را بدو چشاند، و بسا صاحب اطمینانى که ناگهانش در خاک و خون نشاند. بسا صاحب عظمتى که او را خُرد و ناچیز ساخت، و بسا نازنده اى که او را به خوارى انداخت ...

نکته:

همه ما کم وبیش دیده‌ایم افراد مغرور و قدرتمندی که یک شبه به خاک سیاه نشسته‌اند، تاجرانی که  یک شبه برشکسته می‌شوند ، صاحبان قدرت و حاکمان خون‌خواری که ناگهان با خفّت و خواری به خاک و خون کشیده می‌شوند. متکبرانی که با ناز و عشوه به دین و ایمان جوانان حمله می‌کنند و ناگهان با ذلت و خواری خانه نشین می‌شوند. حتما هر یک از شما نمونه‌ای می‌شناسید.

 نمونه ای از عواقب ناگوار اعتماد به دنیا : کشور زورگو و مست قدرت آمریکا گوشه‌ای ناچیز از مظاهر دنیاست که دیدیم اعتماد ناشیانه بعض مسئولین ما به او چه نتیجه‌ای در برجام به ما تحمیل کرد!

مطالعه بیشتر:

 دنیا همچون مار است

دنیا همچون گرد کاهی بی ارزش

کم‌تر از آب بینی بُز زکامی

مشمئزکننده‌تر از استخوان خوک مرده در دست جذامی

ناچیزتر از نیم‌خورده ملخ

دنیاپرستان سگان عوعوکنان

گوهر نویس

 


حضرت امیر علیه السلام در توصیف فرد عاشق می‌فرمایند:

... و هر که عاشق چیزى شود، دیده اش را کور سازد و دلش را رنجور سازد. پس به دیده بیمار بنگرد و به گوش بیمار بشنود. خواهشهاى جسمانى پرده خردش را دریده، دوستى دنیا دلش را میرانیده، جان او شیفته دنیاست و او بنده آن است.

نکته ۱:

باید توجه داشت که مراد حضرت از چنین عاشقی ، عاشق دنیا و آلودگی‌های دنیا است، و عشق هم به معنای دوست داشتن بی حد و حصر و بدون پشتوانه فکری و اعتقادی است. چنین عاشقی ، دیده‌اش کور می‌شود و بدی‌ها و کثافات معشوقش(دنیا) را نمی‌بیند.

نکته ۲ :

 یگانه عشقی که چشم انسان را بینا می‌کند و دلش را مالامال از شادی و بهجت می‌کند عشق به خدا است ، در این عشق ، معشوق خدای زیبا و زیبا آفرین است که سراسر نور و محبت است. خدایا ای معشوق بی‌همتا و یگانه، معرفت و محبت ما را به خودت و به اولیای خودت(معصومین سلام الله علیهم اجمعین) را روز به روز  بیشتر بفرما.


مظالعه بیشتر:

نمونه‌ای از علی‌وار زیستن

عناصر سه‌گانه حفظ شخصیت

از خلقت آدمی شگفت گیرید!

کی باید از خدا ترسید؟!

گوهر نویس

 


حضرت امیر علیه السلام در مورد وضع انسان در دنیا می‌فرمایند:


آدمى در جهان نشانه است و تیرهاى مرگ بدو روانه، و غنیمتى است در میان و مصیبتها بر او پیشدستى کنان. و با هر نوشیدنى، ناى گرفتنى است و با هر لقمه اى طعام در گلو ماندنى، و بنده به نعمتى نرسد تا از نعمتى بریده نشود، و به پیشباز روزى از زندگى خود نرود تا روزى از آنچه او راست سپرى نشود. پس ما یاران مرگیم و جان‌هامان نشانه مردن، پس چسان امیدوار باشیم جاودانه به سر بردن؟!


حضرت در تشبیه بسیار زیبایی، انسان را به یک سیبلی تشبیه کرده‌اند که هدف تیراندازی چابک‌سوارانی ماهر و بی‌رحم قرار گرفته است. هر لحظه ممکن است تیر یکی از آنها به هدف بخورد و طومار زندگی انسان را در هم بپیچد. همین آب گوارا یا لقمه‌ای کباب چرم و نرم ممکن است تیری باشد که نای و گلوی انسان را هدف گرفته باشد و به امر خدا جان را از کف انسان برباید!


مطالب بیشتر:

 توصیف دنیا در بیان امیر بیان

تعریف علوی اعتدال و میانه‌روی

شادی و غم واقعی به چیست؟!

مرگ از دید آقایمان حضرت علی علیه السلام چگونه است!؟

توشه گیری از دنیا در کلام حضرت امیر ع

گوهر نویس

 


حضرت امیرمومنان علی علیه السلام فرمود:

مرگ نزدیک است و همصحبتى دنیا اندک.


مراد از همصحبتی با دنیا ، همراه و همنشین بودن با مردم دنیا یا با مواهب و نعمت‌هاى حیات دنیوی است. نزدیکی مرگ حقیقتى است که همگان آن را مى‌دانیم و آثار آن را همه روز با چشم مشاهده می‌کنیم. هر روز پیکر بى جان بعضى از دوستان یا غیر دوستان را مى‌بینیم که بر دوش دیگران به سوى آرامگاه‌شان حمل مى‌شود.


ای کاش عبرت بگیریم و هر لحظه که گفتند وقت شما تمام است، برگه امتحان را بالا بگیریم و تحویل دهیم!

گوهر نویس