گوهرنویس

سیری در امواج خروشان اقیانوس بی‌کران نهج البلاغه

گوهرنویس

سیری در امواج خروشان اقیانوس بی‌کران نهج البلاغه

گوهرنویس
آخرین نظرات
  • ۲۶ آبان ۹۷، ۱۰:۳۱ - حمدان مقدم
    احسنت

۳۷ مطلب با موضوع «نکوهش دنیاگرایی و دنیاپرستی» ثبت شده است


حضرت امیر علیه السلام می‌فرمایند:

پس اى شنونده از پس مستى هشیار باش و از خواب غفلت بیدار باش، ...  و بدانچه از زبان پیامبر امى (صلی الله علیه وآله) به تو رسیده نیک بیندیش! ...  ناز خود بنه و بزرگى فروختن بگذار و گور خویش به یاد آر! که گذرگاه تو بر آن است، و هر چه کنى بر تو تاوان است.


درگیر شدن و انس گرفتن با زندگی دنیا نوعی مستی است که همه ما را کم و بیش فرا گرفته است. اگر بتوانیم هر روز دقایقی را به محاسبه نفس خود اختصاص بدهیم و از حالت نئشگی و مستی خارج و به هشیاری برسیم ، گام بزرگی به سوی خدا برداشته‌ایم. حضرت توصیه می‌فرمایند که به کلام رسول خدا صلی الله علیه وآله با دقت و بصیرت اندیشه کنید، سرسری و کم توجهی نکنید ، باور داشته باشید که خطاب پیامبر به خود شماست و برای فرمان‌برداری از رسول خدا تلاش کنید.

انسان مست در حقیقت انسانی است که غافل است و فراموش کرده که خداوند در همه جا و در همه زمان‌ها ناظر بر اعمال و افکار اوست. چون اگر بداند قدرت و بزرگی خدا را دیگر ناز نمی‌آورد و فخر نمی‌فروشد. قبر تاریک خویش را به یاد می‌آورد و باور می‌کند که هر چه کند به خود کند.


مطالب بیشتر:

 خشم‌تان فقط برای خدا باشد!

با هر آدمى دو فرشته است که او را مى پایند

بر مرگ پیشى گیرید

کلام حضرت علی ع در توصیف عاشق

گوهر نویس

 

حضرت علی علیه السلام خطاب به گمراهان فرمودند:

... کجاست خردهاى روشنى جو از چراغهاى رستگارى؟ و دیده هاى نگرنده به نشانه هاى پرهیزگارى؟ کجاست دلهایى که بخشیده در راه رضاى کردگار بود، و پیمان بسته بر طاعت پروردگار؟ بر متاع ناچیز دنیا فراهم آمدند، و براى به دست آوردن حرام یکدیگر را پس زدند. ...  پروردگارشان خواند، رمیدند و پشت کردند، شیطانشان خواند، پذیرفتند و روى آوردند.

با دقت در عبارت حضرت به این نتیجه می‌رسیم که اولین و مهمترین ویژگی گمراهان، دل‌بستگی و دل‌دادگی به دنیا است. طبیعت انسان طوری است که از هر چه منع شود نسبت به آن حریص‌تر می‌شود و از آنجا که شیطان ماهرترین انسان شناس است و تمامی نقاط ضعف ما را می‌داند، براحتی ما را به طرف حرام می‌کشاند.

 مهمترین سپر برای ما در برابر هجمه‌های شیطان، شناخت و معرفت است چون جهالت ما نسبت به خدا و نفس‌مان مانند یک کاتالیزور قوی به انفعال ما دربرابر شیطان کمک می‌کند. آن‌گاه است که خداوند مهربان هر چه ما را طرف خود می‌خواند، ما پشت می‌کنیم و مثل دیوانه‌ای ماهر از منبع نورانی و پر برکت فرار می‌کنیم! اما از طرف مقابل شیطان به کمک جهل ما تنها با یک اشاره ، ما را به سمت منبع ظلمات و تاریکی می‌کشاند و ما باز مانند یک دیوانه‌ی ماهر دانسته و ندانسته در تاریکی جهل خود غوطه‌ور می‌شویم.

در ابتدای عبارت، راه حل هایی برای رهایی از جهالت معرفی شده است:

۱- عقل روشنی جوی ما باید چراغ‌های هدایت را دنبال کند و از نور ولایت أئمه اطهار علیهم السلام بهره‌مند شود ،

۲- قلب و دل‌ ما باید در راه کسب رضای خدا صیقلی داده شوند و پر از معرفت و محبت بر اطاعت و بندگی خدا پیمان ببندند. ان شاءالله .

مطالب مرتبط:

آدمى در جهان نشانه است و تیرهاى مرگ بدو روانه

دنیا همچون گرد کاهی بی ارزش

کم‌تر از آب بینی بُز زکامی

مشمئزکننده‌تر از استخوان خوک مرده در دست جذامی 

ناچیزتر از نیم‌خورده ملخ

گوهر نویس

 


حضرت امیر علیه السلام بینا و نابینای واقعی را معرفی می‌فرمایند:

همانا، دنیا نهایت دیدگاه کسى است که دیده اش کور است، و از دیدن جز دنیا محجور، و آن که بیناست نگاهش از دنیا بگذرد و از پس آن خانه آخرت را نگرد. پس بینا از دنیا رخت بردارد، و نابینا رخت خویش در آن گذارد، بینا از دنیا توشه گیرد، و نابینا براى دنیا توشه فراهم آرد.


کسی که فقط دنیا و سرگرمی‌های دنیا را می‌بیند، و فقط به آنچه که چشم سرش مشاهده می‌کند، باور پیدا می‌کند واقعا دیده‌اش کور است. اما کسی که چشم قلبش به نور ایمان روشن است و دیده‌اش بینا و بصیر است، نگاه نافذ و عمیقش پرده مادی دنیا را می‌درد و تمام خزعبلات دنیا را در یک چشم به هم زدنی کنار می‌زند و خانه آخرت را مشاهده می‌کند با چشم دل و باور قلب.

انسان بصیر در دنیا همیشه آماده باش و چمدان به دست است، توشه اعمال نیکش را اندوخته و هر آیینه منتظر لقای پروردگارش است. اما انسان کور چمدانش را در دنیا پهن کرده و رحل اقامت افکنده، صبح تا شب به دنبال فراهم کردن توشه دنیاست.


نکته: بهترین عمل صالح چیست که انسان بصیر و زیرک می‌تواند توشه آخرتش کند؟!

جواب امام صادق علیه السلام را ببینید:  زیارت حسین بن علی(علیه السلام) برترین اعمال است[1].

پس فرصت اربعین را غنیمت بشماریم، حماسه تمدن ساز پیاده‌روی اربعین مقدمه ساز ظهور مولایمان حضرت مهدی علیه السلام است. قلوب زنگار گرفته‌مان را در اقیانوس مردمی زائران صیقلی بدهیم و عشق واقعی را تجربه کنیم، ان‌شاءالله.

 

مطالب بیشتر:

 تعریف پارسایی از زبان امیر مومنان ع

کلام حضرت امیر ع در ستایش دنیا!

گوهر انسانیّت انسان و دنیا

تصویر روز قیامت از زبان امیرالمومنین ع

گوهر نویس

 


حضرت امیر علیه السلام  درباره مهمانی دنیا می‌فرمایند:

بندگان خدا! شما و آنچه از این جهان آرزومندید، مهمانانى هستید که مدتى معین براى شما نهاده اند. و وامدارانید که پرداخت آن را از شما خواسته اند.  در مدتى کوتاه، و کردارى ضبط شده  و خدا و فرشتگان از آن آگاه ...

این جهان و آنچه در آن وجود دارد ، از انسان‌ها و حیوان‌ها گرفته تا همه ذرّات جامد و به ظاهر بی‌حرکت! و همه آنچه که انسان آرزو دارد به آن برسد ، همه و همه مهمان کوتاه مدتی هستند بر سر سفره دنیا. هیچ چیز آن مال شما نیست همه‌اش مال خداست، شما فقط مهمانید و حق استفاده دارید، حق ندارید بریز و بپاش کنید، حق ندارید خانه میزبان را آلوده کنید، کار‌هایی که میزبان ممنوع اعلام کرده را باید ترک کنید ، کارهایی را که لازم و واجب شمرده باید عمل کنید، هر چه باشد شما مهمانید !

شما مثل کسی هستید که وامی گرفته و باید در مدت کوتاهی آن را باز پس بدهد، همه اعمال و افکار شما توسط میزبان دیده می‌شود و هر گونه عمل اشتباه و حتی نیّت قلبی ناپاک توسط مأموران میزبان ثبت و ضبط می‌شود.

خوب حالا چنین مهمانی باشکوه و کوتاه مدتی را در نظر بگیرید! شما باشید چگونه عمل می‌کنید!؟ آیا در این مدت واقعا کوتاه شروع به خرابکاری می‌کنید؟! آیا در این مدت کوتاه کارهای ممنوعه را انجام می‌دهید؟ هر چند میزبان مهربان‌تر و بخشنده‌تر باشد شما باید بیشتر خجالت بکشید و حیا کنید و احترام نگه دارید.


مطالب بیشتر:

 روز ظالم و روز مظلوم کدام سخت‌تر است؟

ماجرای أَحَبَّ اللَّهُ مَنْ أَحَبَ‏ حُسَیْناً  

پرده‌ای میان خود و خدا باقی بگذار هر چند نازک

چه چیز برای جلب محبت سودمندتر است؟

خودت همین حالا انفاق کن البته بدون ریا


گوهر نویس



حضرت امیر علیه السلام در نشانه‌های حبّ دنیا می‌فرمایند:

... و آن که دلش به دوستى دنیا شیفته است دل وى به سه چیز آن چسبیده است: اندوهى که از او دست برندارد، و حرصى که او را وانگذارد، و آرزویى که آن را به چنگ نیارد.

 

 شاید زیاد دیده باشید افراد ثروتمندی که آنچنان به دنبال دنیا سگ دو می‌زنند که اصلا نمی‌فهمند چطور زندگی‌شان می‌گذرد. با همسر و فرزندان خود ارتباط عاطفی مناسب ندارند، با بالا و پایین رفتن نرخ ارز و سکه اضطراب و اندوه آنان را فرا می‌گیرد. در عین حال که اندوهناک هستند باز حرص مال دنیا می‌زنند و به فکر نقشه‌ای تازه برای افزایش دارایی خود می‌باشند. بارها می‌شود که آرزوهای دنیوی آنها برآورده نمی‌شود و این باعث اندوه جدیدی در آنها خواهد شد. این چرخه چسبنده به دل افراد شیفته دنیا، سه ضلع دارد: اندوه ، حرص و آرزوهایی که به آن دست پیدا نمی‌کنند. تا وقتی که از دنیا دل نکنند ، این چرخه ادامه خواهد داشت.

نکته: بله افراد ثروتمندی هم داریم که واقعا دل بسته به اموال خود نیستند، زندگی متناسب با شأن خود دارند و کار خیر ، انفاق و صدقه هم از عادات حسنه آنها است. خوش به سعادت آنها که با مال دنیا، آخرت خود را آباد می‌کنند.


مطالعه بیشتر:

 خداوند دنیا را براى دوستانش نگزید

توصیف آنان که خواهان دنیا نیستند!

شادی با اندک دنیا شاخصه دنیاپرستان

چهار ویژگی منحصر به فرد دنیا

نشانه‌های رنج و عبرت دنیا


گوهر نویس

 

حضرت امیر المومنین علی علیه السلام می‌فرمایند:

همانا، هیچ چیز از بدى، بدتر نیست جز عقاب آن، و هیچ چیزى از خوبى، خوبتر نیست جز ثواب آن، و هر چیز از دنیا، شنیدن آن بزرگتر از دیدن آن است، و هر چیز از آخرت، دیدن آن بزرگتر از شنیدن آن است. ... و بدانید! آنچه از دنیا بکاهد و بر آخرت بیفزاید، بهتر است از آنچه از آخرت بکاهد، و در دنیا زیادت آید.

نکته‌ ۱:

 باید توجه داشت که ثواب و عقاب(عذاب) اخروی به هیچ وجه قابل مقایسه با پاداش و تنبیه دنیوی نیست، عذاب‌های الهی را دست کم نگیرید و هیچ گناهی را کوچک نشمرید که مولایمان علی علیه السلام به زیبایی این تلنگر را به ما زده است که هیچ چیز از بدی، بدتر نیست جز عقاب آن! یعنی تنها چیزی که از گناه بدتر است، عذاب آن در آخرت است. در مقابل هیچ کار نیک و خیری را دست کم نگیرید که هیچ چیزی از آن بهتر نیست جز ثواب آن.

نکته ۲:

وقتی دنیاپرستان از متاع دنیا برای شما تعریف می‌کنند و زرق و برق زندگی پر تجمل و اشرافی خود را به نمایش می‌گذارند و فخر می‌فروشند، به یاد این جمله حضرت باشید که هر چیز از دنیا، شنیدن آن بزرگتر از دیدن آن است، پس باور نکنید و بدانید که این لذت‌های پوشالی که از دنیا می‌برند در برابر لذت‌ها و پاداش‌های آخرت هیچ و صفر است، دقیقا صفر!

در مقابل وقتی یک صاحب‌دلی از عذاب آخرت و سختی‌های مرگ و قیامت می‌گوید و شما می‌شنوید ، باز به یاد این کلام حضرت باشید که هر چیز از آخرت، دیدن آن بزرگتر از شنیدن آن است. پس باور کنید که این عذاب‌ها واقعی است، این سوز و گداز آتش دنیا در برابر آتش آخرت هیچ و صفر است، دقیقا صفر!

مطالعه بیشتر:

نتیجه اعتماد به دنیا و کدخدا

همسایگان بی‌زبان در تاریکی قبر

توصیف عملکرد حضرت عزرائیل ملک الموت

خداوند دنیا را براى دوستانش نگزید

توصیف آنان که خواهان دنیا نیستند!

گوهر نویس

 

حضرت علی علیه السلام درمورد نشانه رنج و عبرت دنیا می‌فرمایند:

نشان رنج دنیا، اینکه: آدمى فراهم مى کند آنچه نمى خورد، و مى سازد آنچه در آن نمی‌نشیند، پس به سوى خدا مى رود، نه مالى برداشته، و نه خانه اى با خود داشته. ... و نشان عبرت دنیا، اینکه: آدمى بدانچه آرزو دارد، نزدیک مى شود، و رسیدن اجل رشته آرزوى او را مى بُرد.


فردی را در نظر بگیرید سال‌ها کار می‌کند، پول انباشته می‌کند و به تدریج خانه‌ای می‌سازد ، همین که خانه ساخته شد، به او می‌گویند وقتت تمام شده و باید به سفر ابدی بروی. چقدر روح و روان فرد خُرد می‌شود و رنج می‌برد، اصلا قابل تصور نیست! یک عمر برای خوراک و مسکن و ... زحمت می‌کشد اما در یک چشم به هم زدنی غافل‌گیر می‌شود و جان به جان آفرین تسلیم می‌کند.

پس عبرت بگیریم از آنچه دنیا بر سر امثال ما انسان‌ها می آورد، گمان نکنیم مرگ برای همسایه ها و دیگران است. مرگ همچون عقابی تیز پرواز بالای سر ما در حرکت است به محض اینکه خدا اراده کند چنگال مرگ قلب را می‌شکافد ، روح را از بدن بیرون می‌کشد و تسلیم صاحب اصلی آن می‌کند.

مطالعه بیشتر:

بر مرگ پیشى گیرید

کلام حضرت علی ع در توصیف عاشق

انواع صدقه دادن و فوائد آن

قرآن بهترین بهار دلها

خاصیت دنیا در کلام حضرت امیر ع

گوهر نویس

حضرت امیر علیه السلام چهار ویژگی منحصر به فرد دنیا را بیان می‌فرماید:

 دنیا، خانه نیست شدن است، و رنج بردن، و دگرگونى پذیرفتن، و عبرت گرفتن. نشان نابود شدن، اینکه روزگار، کمان خود را به زه کرده است، تیرش به خطا نرود، و زخمش به نشود... خورنده اى است که روى سیرى نبیند، نوشنده اى است که تشنگى اش فرو ننشیند.


حضرت ۴ رکن جدا نشدنی دنیا را در این کلام کوتاه بیان فرموده است: ۱- نابودی ۲- رنج بردن ۳- تغییر و دگرگونی ۴- عبرت گرفتن

نشانه نابود شدن این است که روزگار کمان و اسلحه خود را آماده شلیک در دست دارد و گوش به فرمان فرمانده کل قوا ، قادر بی همتا و یکتای بصیر است، هیچ گاه تیرش خطا نمی‌رود ، زخمی که به پیکر آدمی می‌زند بهبودی پیدا نمی‌کند، زخم گذشت عمر و از بین رفتن فرصت بندگی خدا!

دنیا همچون دیوی پرخور است که هر چه می‌خورد و می‌نوشد روی سیری نمی‌بیند، فرصت‌های کوتاه بندگی خدا را می‌خورد و لحظات عمر  آدمی را می‌نوشد، این کار همیشگی اوست، ماهیت دنیا سپری شدن عمر و سوختن فرصت‌های زندگی است، اینطور است که انسان لحظه به لحظه به نابودی نزدیک می‌شود.

مطالعه بیشتر:

توصیف دنیاپرستان در کلام حضرت امیر ع

دنیا همچون مار است

دنیا همچون گرد کاهی بی ارزش

کم‌تر از آب بینی بُز زکامی

گوهر نویس

 


حضرت علی علیه السلام در توبیخ دنیاپرستان می‌فرماید:

... شما را چه مى شود که به اندک دنیا، که به دست مى آورید، شاد مى شوید، و از بسیار آخرت، که از دستتان مى رود، اندوهناک نمى گردید؟ و اندک دنیا را که از دست مى دهید، ناآرامتان مى گرداند، چندان که این ناآرامى در چهره هاتان آشکار مى شود...

 

من را چه می‌شود؟ بله خودم را می‌گویم! به اندک مال دنیا که دست یابم آنچنان مست شادی می‌شوم که ساعت‌ها خدا و مرگ را فراموش می‌کنم. وای بر من وقتی که نماز صبحم قضا می‌شود و انگار نه انگار! اندوهی به خود راه نمی‌دهم! بسیار آخرت از دستم رفته اما نمی‌فهمم چون معرفت و محبتم به پروردگار کم است.

نکته:

دنیا با همه مخلّفاتش در برابر آخرت قابل مقایسه نیست و صفر در برابر بی‌نهایت است هم ازلحاظ زمانی و هم از لحاظ اندازه و نعمت‌ها و عذاب‌هایش. پس اگر تمام ثروت دنیا را به ما بدهند در برابرش یک نماز صبح از ما قضا شود ارزشش را ندارد! بله ندارد و ای کاش که این را بفهمیم و باور داشته باشیم!


مطالب بیشتر:

آنچه از مالت رفت و تو را پند آموخت!

خشم‌تان فقط برای خدا باشد!

با هر آدمى دو فرشته است که او را مى پایند

 تا به خود آیی تمام شده!

دنیا را بفروش، نه خود را!

گوهر نویس

 

حضرت امیر علیه السلام در توصیف کسانی که خواهان دنیا نیستند می‌فرمایند:

...آنان که خواهان دنیا نیستند، دلهاشان گریان است، هر چند بخندند، و اندوهشان فراوان است، هر چند شادمان گردند، و با نفس خود در دشمنى بسیار به سر برند، هر چند دیگران بدانچه نصیب آنان شده، غبطه خورند ...


کسانی که دل به دنیا نبسته‌اند ، دل‌هایشان زنده و محل آمد و شد انوار الهی است. دلی که زنده باشد از شدت محبت به خدا گریان و مشتاق است هر چند که در ظاهر بخندد. اینان کسانی هستند که دائم با نفس خود در جدالند، زد و خورد دارند ، نفس آنها گاه زخمی و گاهی شهید می‌شود ، نفس اماره خود را به بند کشیده‌اند و اجازه هیچ سرکشی را به او نمی‌دهند. خوشا به سعادت چنین کسانی!

مطالعه بیشتر:

 علم بهتر است یا ثروت؟! پاسخ مولا امیرالمومنین ع

مرگ نزدیک است آماده باشیم!

همیشه ترک گناه آسان‌تر از توبه است

تنها راه ریشه کن کردن بدی‌ها

آدمى در جهان نشانه است و تیرهاى مرگ بدو روانه

گوهر نویس